IND betaalt in halfjaar al 99 miljoen euro aan dwangsommen aan asielzoekers

Vrije verbeelding van de Staat der Nederlanden (AI)

NEDERLAND - De kosten van te lange asielprocedures lopen snel op. De IND heeft in de eerste helft van 2026 al 99 miljoen euro aan dwangsommen betaald aan asielzoekers die te lang moesten wachten op een beslissing. Negen asielzoekers ontvingen ieder zelfs meer dan 100.000 euro.

Dat blijkt uit cijfers die asielminister Bart van den Brink naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. De bedragen zijn fors hoger dan in voorgaande jaren. Over heel 2025 betaalde de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) 79 miljoen euro aan dwangsommen. In 2024 ging het om bijna 37 miljoen euro.

De IND moet normaal gesproken binnen zes maanden een beslissing nemen over een asielaanvraag. In de praktijk wordt die termijn regelmatig overschreden. Asielzoekers kunnen dan naar de rechter stappen om een beslissing af te dwingen. Als de IND vervolgens opnieuw niet op tijd beslist, kunnen dwangsommen oplopen.

Negen keer meer dan een ton

Dat leidt in sommige gevallen tot zeer hoge bedragen. In de eerste zes maanden van dit jaar ontvingen 46 asielzoekers meer dan 80.000 euro. Negen van hen kregen ieder meer dan 100.000 euro.

De cijfers kwamen naar buiten na Kamervragen van JA21-Kamerlid Diederik Boomsma. JA21 wil samen met de SGP een einde maken aan de dwangsommen die worden uitgekeerd als asielprocedures te lang duren.

Gekmakende antwoorden op onze schr. vragen over dwangsommen: "In 2026 (tot 29 juli 2026) heeft de IND in totaal 46 keer een totale dwangsom opgelegd gekregen van meer dan € 80.000. In 9 gevallen was de dwangsom hoger dan € 100.000." https://t.co/KoKBEL5Dxv pic.twitter.com/oHTYEKHYT3

— Diederik Boomsma (@DiederikBoomsma) September 5, 2026

Een wetswijziging die dat moet regelen, kreeg voor de zomer ruime steun in de Tweede Kamer. De Eerste Kamer moet het voorstel nog behandelen. Wanneer dat gebeurt, is nog niet duidelijk.

De IND heeft eerder aangegeven de wachttijden zelf ook te willen terugdringen. De dienst kampt echter met grote aantallen zaken en procedures die veel tijd kunnen kosten.