Documentaire over Halsema: veel bewondering, weinig kritiek en 135.000 euro subsidie

AMSTERDAM - Een jaar lang mocht documentairemaakster Mijke de Jong burgemeester Femke Halsema van dichtbij volgen. Het resultaat is De burgemeester – Halsema en de hoofdstad, een documentaire van tachtig minuten waarin Halsema vooral naar voren komt als een betrokken, daadkrachtige en soms kwetsbare bestuurder. Kritische vragen blijven grotendeels uit. Het lijkt eerder een eerbetoon dan een journalistiek portret.

Vanavond heb ik een bioscoopdate. 🍿 https://t.co/WGslYrICeW

— Annabel Nanninga (@ANanninga) November 13, 2026

De kijker krijgt een kijkje achter de schermen van het Amsterdamse stadhuis. Halsema overlegt met politie en justitie, spreekt met daklozen, gaat in gesprek met demonstranten en krijgt te maken met boze burgers. Tussendoor zien we haar thuis, waar ze met haar hond praat en openhartig vertelt over moeilijke momenten.

Maar wie verwacht dat de burgemeester ook stevig aan de tand wordt gevoeld over haar optreden bij controversiële gebeurtenissen, komt bedrogen uit.

Kritische vragen vallen verkeerd

Een veelzeggend moment volgt na de presentatie van het rapport over het geweld tegen Israëlische voetbalsupporters in november 2024. Halsema spreekt over een verschrikkelijke nacht, waarin iedereen naar beste vermogen heeft gehandeld.

Wanneer een journalist van RTL Nieuws vraagt wat haarzelf te verwijten valt, reageert de burgemeester geprikkeld. Zodra de camera uitstaat, spreekt ze de journalist aan op de vraagstelling. Ze vreest dat de uitzending haar als zelfingenomen zal neerzetten en vraagt nadrukkelijk om daar bij de montage rekening mee te houden.

Het is een interessant inkijkje in hoe Halsema met kritiek omgaat. Maar juist op zulke momenten laat de documentaire kansen liggen om door te vragen.

Halsema als slachtoffer van propaganda

Ook de nasleep van het geweld rond de wedstrijd tussen Ajax en Maccabi Tel Aviv komt uitgebreid aan bod. Halsema vertelt hoe zwaar die periode voor haar was.

Volgens de burgemeester werd ze het slachtoffer van propaganda en desinformatie. Vooral het gebrek aan steun vanuit Den Haag viel haar zwaar.

De Jong vraagt hoeveel een mens eigenlijk kan verdragen. Daarmee krijgt de kijker vooral het persoonlijke leed van Halsema voorgeschoteld. Een kritische confrontatie met haar bestuurlijke verantwoordelijkheid blijft achterwege.

Zelfs de documentairemaakster raakt ontroerd

De persoonlijke betrokkenheid van De Jong wordt nog duidelijker wanneer Halsema vertelt over haar zoon, die in 2019 werd aangehouden met een nepwapen.

De burgemeester schreef destijds een open brief waarin ze haar zoon verdedigde. De Jong vertelt dat die brief hen allebei ontroerde. Halsema schiet vervolgens vol.

Ook bij het terugblikken op de politie-inzet tegen een studentenbezetting overheerst de emotie. Halsema vertelt dat ze na afloop in de auto heeft gehuild, omdat ze het zwaar vond om als burgemeester het geweldsmonopolie te gebruiken.

Dat zijn menselijke momenten, maar een documentaire over een burgemeester mag meer bieden dan begrip voor haar gevoelens.

Eén fout, maar wel van zeven jaar geleden

Opvallend genoeg begint de documentaire met een zeldzame erkenning van Halsema dat ze een fout heeft gemaakt.

Het gaat om haar uitspraak uit 2019 dat Amsterdam het wettelijke boerkaverbod niet actief zou handhaven. Achteraf erkent ze dat een burgemeester niet zomaar kan zeggen een wet niet uit te voeren.

Tegelijkertijd maakt ze duidelijk dat het verbod wat haar betreft nog altijd helemaal onderaan de prioriteitenlijst staat.

Het is een van de weinige momenten waarop Halsema zichtbaar kritisch terugkijkt op haar eigen optreden. Maar ook hier blijft een stevig weerwoord uit.

Een duur portret zonder scherpe randjes

De documentaire springt voortdurend van de ene gebeurtenis naar de andere. Van bestuurlijke overleggen naar demonstraties, van uitgefloten worden door Ajax-supporters naar bewonderaars die met Halsema op de foto willen.

Wat ontbreekt, is een duidelijke rode draad. En vooral: journalistieke afstand.

De Jong verklaarde zelf dat ze er niet op uit was Halsema ergens op te betrappen. Dat hoeft natuurlijk ook niet. Maar tussen iemand betrappen en iemand kritisch bevragen zit een wereld van verschil.

Voor een documentaire waarin een burgemeester een jaar lang wordt gevolgd, is dat een gemiste kans. Zeker omdat Halsema een bestuurder is die regelmatig onderwerp is van stevige maatschappelijke en politieke discussies.

En dan is er nog de subsidie van 135.000 euro die volgens de berichtgeving met de productie is gemoeid.

Publiek geld voor een documentaire is op zichzelf niets bijzonders. Maar bij een productie die zo nadrukkelijk het perspectief van de hoofdpersoon volgt, mag de vraag worden gesteld wat de kijker daarvoor terugkrijgt.

Na tachtig minuten weten we vooral hoe Femke Halsema zichzelf ziet en hoe zwaar zij haar werk soms vindt. Veel minder duidelijk wordt hoe kritisch de documentairemaakster naar haar functioneren heeft gekeken.

Een burgemeester die zo vaak in het middelpunt van de discussie staat, verdient een stevig journalistiek portret. Wat ze hier krijgt, lijkt vooral een podium waarop ze haar eigen verhaal mag vertellen.