Boeren houden plannen voor Prinsjesdag geheim: ‘Het wordt groots’

NEDERLAND - Boeren willen op Prinsjesdag op meerdere plaatsen tegelijk actievoeren tegen de stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen. Waar de protesten dinsdag precies plaatsvinden, blijft voorlopig geheim. Volgens Agractie komt er geen centrale demonstratie in Den Haag.

Donderdagavond kwamen trekkerleiders uit verschillende delen van het land bijeen in Nijkerk. Daar zijn afspraken gemaakt over de acties op dinsdag 15 september. Volgens Agractie-woordvoerder Bart Belser wordt de praktische invulling overgelaten aan de regionale trekkerleiders. De protesten worden daardoor niet vanuit één landelijke organisatie aangestuurd.

Een van de betrokken trekkerleiders zegt tegen De Telegraaf dat maandagavond meer bekend wordt gemaakt. De actievoerders willen voorkomen dat locaties, tijden en verzamelpunten al eerder openbaar worden. Wel kondigt hij aan dat het protest „groots” wordt.

Farmers Defence Force (FDF) roept boeren via sociale media ook op om dinsdag in actie te komen. De organisatie gebruikt daarbij de leus: „Prinsjesdag = Actie. Erop of eronder!”

Geen landelijke actie in Den Haag

Hoewel de acties bewust samenvallen met Prinsjesdag, is volgens Belser geen boerenprotest in Den Haag gepland. In plaats daarvan zouden op verschillende plekken in het land tegelijk acties worden gehouden.

Of daarbij trekkers worden ingezet en of de protesten gevolgen krijgen voor het verkeer, is nog niet bekendgemaakt. De precieze plannen worden pas kort voor Prinsjesdag gedeeld. Ook is nog onduidelijk hoeveel boeren uiteindelijk meedoen.

De derde dinsdag van september is gekozen vanwege de grote politieke zichtbaarheid. Op Prinsjesdag spreekt koning Willem-Alexander de Troonrede uit en presenteert het kabinet de Miljoenennota en de Rijksbegroting.

Woede over stikstofplannen

De acties richten zich tegen het stikstofpakket dat minister Van Essen op 26 juni presenteerde. Het kabinet wil rond ongeveer honderd stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zones instellen waar aanvullende maatregelen gaan gelden. Rond circa vijftien gebieden wordt uitgegaan van een zone van 1.000 meter. Bij de overige gebieden gaat het om 500 meter.

Voor melkveehouders wil het kabinet vanaf 2035 een grondgebondenheidsnorm van maximaal 2,6 grootvee-eenheden per hectare invoeren. Ook komt er een bedrijfsnorm van 0,164 kilo ammoniak per fosfaatrecht. Boeren moeten volgens het kabinet zelf kunnen bepalen met welke aanpassingen aan bijvoorbeeld stallen en voer zij die norm halen.

Het kabinet trekt 20 miljard euro uit voor de stikstofaanpak. Daarvan is 9 miljard bestemd voor maatregelen rond kwetsbare natuurgebieden en 2 miljard voor onder meer aanpassingen aan stallen en voer.

Actievoerende boerenorganisaties vinden dat de plannen te hard ingrijpen op individuele bedrijven en eisen dat de Kamerbrief wordt ingetrokken. Zij vrezen dat bedrijven moeten inkrimpen of stoppen en stellen dat belangrijke onderdelen nog onvoldoende zijn uitgewerkt.

Boeren zoeken steun bij gemeenten

De afgelopen weken trokken boeren met trekkers naar verschillende gemeentehuizen. In Denekamp verzamelden zich woensdag ruim 150 boeren. Wethouder Richard de Way ondertekende daar namens het college van Dinkelland een steunverklaring van De Trotse Twentse Boeren.

In Gendringen kwamen dinsdag ongeveer 250 boeren met tientallen trekkers naar het gemeentehuis van Oude IJsselstreek. Zij overhandigden burgemeester Laura Werger een brandbrief over de gevolgen die zij van de plannen verwachten.

Ook enkele gemeenten hebben zich inmiddels rechtstreeks tot de minister gewend. Het college van Haaksbergen schrijft zich ernstige zorgen te maken over de toekomst van agrarische bedrijven en de sociaal-economische gevolgen voor het platteland.

Hof van Twente vraagt in een eigen brief aandacht voor de uitvoerbaarheid, financiering en gevolgen voor individuele bedrijven. Volgens die gemeente kan het verdwijnen of sterk inkrimpen van boerenbedrijven ook gevolgen hebben voor loonwerkers, transportbedrijven, dierenartsen, leveranciers, verenigingen en de leefbaarheid van dorpen.

Toenemende druk op boerengezinnen

De onzekerheid werkt volgens boerenhulplijn TABOER ook door achter de voordeur. De organisatie signaleert meer hulpvragen van boeren, partners en andere gezinsleden. Waar eerder enkele keren per week contact werd opgenomen, gaat het volgens recente berichtgeving inmiddels om tientallen hulpvragen per dag.

Boeren noemen daarbij niet alleen onzekerheid over nieuwe regels, maar ook financiële problemen, spanningen binnen het gezin en zorgen over de toekomst van hun bedrijf. Ook erfbetreders, zoals dierenartsen en leveranciers, nemen contact op wanneer zij merken dat het op een boerenbedrijf niet goed gaat.