Privacywaakhond: Gelderse webcams brengen voorbijgangers veel te herkenbaar in beeld

ELBURG - Meerdere webcams in Gelderland brengen voorbijgangers zo duidelijk in beeld dat volgens de Autoriteit Persoonsgegevens hun privacy wordt geschonden. Via openbare livestreams zijn onder meer terrasbezoekers, treinreizigers, kentekens en zwemmers herkenbaar te volgen.

Omroep Gelderland ontdekte tientallen webcams die beelden van openbare of drukbezochte plekken rechtstreeks via internet delen. Sommige livestreams kunnen ook worden teruggespoeld. Daardoor is niet alleen live te zien wie ergens loopt, maar kan ook achteraf worden bekeken wie op een bepaald moment op die plek was.

Live meekijken in Elburg

Een van de camera’s hing in de historische Vesting van Elburg. De webcam van de gemeente was gericht op de Jufferenstraat en leverde zeer scherpe beelden. Voorbijgangers, fietsers en mensen op het terras van een restaurant kwamen herkenbaar voorbij. Ook kentekens van voertuigen waren leesbaar.

De gemeente Elburg had de camera opgehangen om mensen over de hele wereld te laten meegenieten van de stad. Volgens de gemeente trokken de beelden jaarlijks vele tienduizenden kijkers via de gemeentelijke website en YouTube. De opnames werden niet bewaard.

Dat de beelden alleen live werden uitgezonden, maakt volgens de Autoriteit Persoonsgegevens echter niet dat alles zomaar is toegestaan. Mensen moeten over straat kunnen lopen zonder ongevraagd herkenbaar in een openbare livestream te verschijnen. Kijkers zouden anders kunnen zien waar iemand is, wat diegene doet en met wie.

Na vragen over de privacy heeft de gemeente Elburg de webcam direct uitgezet. De gemeente onderzoekt eerst wat er moet worden aangepast voordat de camera mogelijk weer online komt.

Reizigers en kentekens in beeld

Ook bij station Twello staat een webcam die volgens de privacywaakhond te veel laat zien. De zogenoemde RailCam filmt een spoorwegovergang, maar brengt ook een deel van de weg in beeld. Kentekens zijn duidelijk leesbaar en de camera hangt bijna op ooghoogte.

De livestream kan bovendien worden teruggespoeld. Daardoor kunnen kijkers achteraf nagaan wie op een bepaald tijdstip bij het station of de spoorwegovergang was. De eigenaar van de camera heeft niet gereageerd op vragen van Omroep Gelderland.

Bij station Harderwijk hangt eveneens een webcam die een openbare plek filmt. Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens is niet duidelijk welk wettelijk doel het herkenbaar filmen van voorbijgangers dient.

De camera wordt beheerd door Matrix IT. Directeur André Pater stelt dat zijn bedrijf weinig anders doet dan de provincie met verkeerscamera’s langs de weg. De provincie Gelderland stopte twee jaar geleden juist met het openbaar uitzenden van beelden van haar eigen camera’s.

Pater zegt niet te hebben geweten dat de provincie daarmee was gestopt. “Als het weg moet, dan zal dat”, reageerde hij. Volgens hem kijken onder anderen ouderen naar de beelden om betrokken te blijven bij Harderwijk. Matrix IT beheert ook webcams op de Havendam en de Strandboulevard.

Zwemmers en kinderen op livestream

Op het terrein van Marveld Recreatie in Groenlo draait eveneens een webcam. Die camera laat onder meer de ligweide bij het buitenbad, een peuterbadje, de kinderboerderij en een terras zien.

Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens komen mensen die zwemmen of zonnen herkenbaar in beeld. Ook deze livestream kan worden teruggespoeld. De webcam was woensdagavond, na de publicatie en de ontstane discussie, nog steeds online.

Directeur Edwin Bomers van Marveld Recreatie noemt de kritiek “spijkers op laag water zoeken”. Volgens hem zijn bezoekers niet herkenbaar en zijn de beelden niet negatief of storend. Zolang de privacywaakhond het vakantiepark niet rechtstreeks benadert, blijft de camera volgens hem aanstaan.

Gezichten wazig maken niet altijd genoeg

Het onherkenbaar maken van alleen gezichten is volgens de Autoriteit Persoonsgegevens niet automatisch voldoende. Mensen kunnen soms ook worden herkend aan hun kleding, hun manier van lopen of bijvoorbeeld het type fiets waarop zij rijden.

Op scoutingkampeerterrein St. Walrick in Overasselt leidde een webcam eerder al tot een interne discussie. De camera hing volgens de privacywaakhond zo dichtbij dat bezoekers volledig herkenbaar in beeld kwamen. Het beeld werd daarom midden augustus stilgezet. Na vragen van Omroep Gelderland is de webcam helemaal verwijderd.