Stadhuis bestormd, winkels geplunderd en branden bij protesten in Parijs, Lyon en Marseille

FRANKRIJK - Een bestormd stadhuis in Marseille, een brandend toerismepaviljoen in Lyon en uitgebrande voertuigen in Parijs. De landelijke protestdag van zaterdag 17 oktober is in meerdere Franse steden uitgelopen op zware rellen. Groepen plunderden winkels, vernielden openbare gebouwen en bekogelden agenten met straatstenen en vuurwerk. In Lyon konden brandweerlieden aanvankelijk niet veilig bij een brandend gebouw komen.

De demonstraties waren gericht tegen de hoge kosten van levensonderhoud en de toestand van de publieke voorzieningen. Scholieren en studenten die al langer protesteren voor beter onderwijs kregen gezelschap van gele hesjes en andere demonstranten. De onvrede over stijgende prijzen, dure brandstof en gebrekkige voorzieningen bracht op verschillende plaatsen mensen op de been.

Maar terwijl duizenden deelnemers vreedzaam door de steden liepen, ontstonden elders gewelddadige confrontaties. De eerste vernielingen werden al vroeg in de ochtend gemeld, uren voordat de grote optochten zouden vertrekken.

Eerste aanval al vroeg in Parijs

Rond acht uur werd in Parijs het gebouw aangevallen waar onder meer nieuwszender CNews, radiostation Europe 1 en weekblad Le JDD zijn gevestigd. Een groep gooide projectielen, brak ruiten en bracht leuzen aan op het pand. De politie kwam tussenbeide en hield volgens de berichtgeving 21 mensen aan.

Ook op andere plekken in de hoofdstad vormden zich in de ochtend niet-aangemelde optochten. Agenten grepen onder meer in rond de Rue du Faubourg-Saint-Denis en de Rue de Rennes. De autoriteiten hadden voor verschillende delen van Parijs demonstratieverboden ingesteld.

Om elf uur meldde de prefectuur 61 aanhoudingen en 589 preventieve controles. De grote middagdemonstraties moesten toen nog beginnen.

In Lyon was de politie ondertussen eveneens op meerdere plekken in actie gekomen. Groepen probeerden bij de prefectuur wegen te blokkeren met hekken en afvalbakken. Agenten gebruikten traangas om hen uiteen te drijven. Ook later in de ochtend werden groepen demonstranten op verschillende plaatsen teruggedrongen.

Marseille: van aanval op politiepost naar binnendringen stadhuis

Rond het middaguur escaleerde de situatie in het centrum van Marseille.

Gemaskerde mensen vielen een gemeentelijke politiepost aan de Canebière aan. Nadat in de omgeving afvalbakken in brand waren gestoken, werden beschermplaten van het gebouw getrokken en rookfakkels naar binnen gegooid. Volgens de prefectuur kon een poging tot brandstichting worden voorkomen.

Daar bleef het niet bij. Bij het stadhuis aan de Vieux-Port forceerden tientallen mensen met dranghekken en trappen de houten toegangsdeuren. Eenmaal binnen gooiden zij meubilair om, beschadigden een borstbeeld van Marianne en bekladden muren.

De binnendringers bleven maar kort in het gebouw. Agenten verdreven hen en namen voor het stadhuis positie in om te voorkomen dat opnieuw mensen naar binnen zouden gaan.

Burgemeester Benoît Payan veroordeelde de vernielingen en kondigde versterking aan. Volgens hem had president Emmanuel Macron toegezegd extra politie naar de stad te sturen. Later zagen AFP-verslaggevers twee gepantserde Centaure-voertuigen van de gendarmerie in de binnenstad.

Vuurwerk en branden op Place de la République

In Parijs liep de spanning tegen het begin van de middag verder op rond de Place de la République, waar demonstranten zich verzamelden voor de optochten.

Groepen gemaskerde mensen, veelal in zwarte kleding, gooiden straatstenen en andere projectielen naar agenten. Ook werd vuurwerk op de politie afgeschoten. Agenten voerden charges uit en gebruikten traangas en een waterkanon.

Een auto werd in brand gestoken. Later volgden branden in krantenkiosken en andere voertuigen. Rond de ongeregeldheden sloten winkeliers hun zaken en sneuvelden ruiten.

Volgens een politiebalans waren om twee uur in Parijs 133 mensen aangehouden. Bij het merendeel ging het volgens de prefectuur om verdenking van deelname aan een groep die geweld of vernielingen voorbereidde.

Historisch paviljoen Lyon gaat in vlammen op

Vrijwel tegelijkertijd ging het ernstig mis op de Place Bellecour in Lyon. Rond half drie werd een paviljoen van het toeristenbureau geplunderd en in brand gestoken. Het historische gebouw dateerde uit 1852.

De brandweer kon aanvankelijk niet veilig bij het vuur komen. Volgens de prefectuur verhinderden vijandige groepen de inzet en moest de politie proberen ruimte te maken. Ondertussen verspreidde de brand zich verder door het gebouw.

Lokale verslaggevers beschreven hoe agenten werden bekogeld terwijl zij de brandweerlieden probeerden te beschermen. Het paviljoen raakte zwaar verwoest.

Winkels leeggeroofd en journalisten aangevallen

In de loop van de middag breidden de plunderingen in Lyon zich uit. Onder meer kledingwinkels, een Sephora en een Micromania werden getroffen. Een Hugo Boss-winkel aan de Place des Jacobins werd volgens verslaggevers ter plaatse geplunderd en in brand gestoken.

Ook het Sofitel Bellecour werd beschadigd.

In Marseille werden eveneens winkels leeggeroofd. Volgens Le Parisien werd een Audika-winkel bij de Vieux-Port geplunderd en daarna in brand gestoken.

Ook journalisten meldden geweld. Het Franse medium Frontières verklaarde dat een ploeg die voor CNews werkte bij de Porte Saint-Denis in Parijs was aangevallen met vuistslagen en glazen flessen. Volgens het medium werd een beveiliger op de grond geslagen. 

Nieuwe confrontaties aan het begin van de avond

Aan het einde van de middag verplaatsten de ongeregeldheden zich opnieuw. Rond kwart voor zes verzamelde een groep zich onderaan de Champs-Élysées, in een gebied waar demonstreren verboden was. Mensen zetten barrières op de rijbaan; de politie gebruikte traangas.

Tegelijkertijd arriveerden deelnemers aan de grote optocht in een vreedzame sfeer op de Place de Clichy.

In Lyon beschreven verslaggevers tegen zeven uur opnieuw plunderingen en een brandende barricade bij het stadhuis. Een poging om het hekwerk van de mairie aan te vallen werd afgeslagen.

Het Franse ministerie van Binnenlandse Zaken meldde halverwege de middag 272 aanhoudingen in heel Frankrijk. Dat is een tussentelling. Een volledige, gecontroleerde balans van gewonden en schade was aan het begin van de avond nog niet beschikbaar.