Rwanda nadrukkelijk in beeld voor terugkeerhub van Nederland en vier EU-landen

NEDERLAND - Nederland werkt met Duitsland, Denemarken, Oostenrijk en Griekenland aan een proef waarbij uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen worden overgebracht naar een land buiten de Europese Unie. De vijf landen willen in de eerste helft van 2027 met die pilot beginnen, zegt de Griekse asielminister Thanos Plevris tegen Politico.

Volgens twee EU-diplomaten die door Politico zijn gesproken, wordt Rwanda de eerste partner. Een officiële overeenkomst is er nog niet. Ook Oeganda en Oezbekistan zouden in beeld zijn, maar over die landen is evenmin een deal bekendgemaakt.

Plevris zegt dat de vijf landen niet uit zijn op gesloten centra waar mensen worden vastgezet. Het gaat volgens hem om partnerlanden die bereid zijn mensen zonder verblijfsrecht in de EU op te nemen. Hoe de opvang er vervolgens uitziet, zou in afspraken met het ontvangende land moeten worden vastgelegd.

Volledig operationeel in tweede helft van 2027

De Griekse minister mikt erop dat de regeling in de tweede helft van 2027 volledig draait. Dat valt samen met het Griekse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie, dat in juli begint.

Een woordvoerder van asielminister Bart van den Brink bevestigt dat Nederland spreekt over een mogelijke terugkeerhub, maar noemt geen landen en geeft geen verdere details. Het kabinet werkt al langer met dezelfde vier landen samen aan plannen voor terugkeerhubs buiten de EU.

De Europese Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten bereikten in juni politiek akkoord over een nieuwe Europese terugkeerverordening. Die biedt onder voorwaarden ruimte voor afspraken met derde landen over zogeheten terugkeerhubs. De formele vaststelling van de verordening staat donderdag op de agenda van de EU-ministers in Luxemburg.

Voorwaarde is onder meer dat het partnerland de mensenrechten en het verbod op terugsturen naar een land waar iemand gevaar loopt, respecteert. Plevris zegt dat de vijf landen met internationale organisaties spreken over toezicht daarop.

Het Verenigd Koninkrijk sloot eerder een omstreden Rwanda-deal voor asielzoekers. Het Britse hooggerechtshof oordeelde in 2023 dat Rwanda toen niet als veilig land kon worden beschouwd. Na jaren van juridische procedures werd het plan door de nieuwe Britse regering geschrapt, nog voordat er vluchten waren vertrokken.