Defensie werkt aan selectieve opkomstplicht voor jongeren
- Redactie
- 13-09-2026
- Binnenland
Hoe het begint...
NEDERLAND - De huidige dienstplicht moet binnen drie jaar plaatsmaken voor een systeem waarin Defensie in uitzonderlijke situaties gericht jongeren kan oproepen. Staatssecretaris Derk Boswijk werkt aan een zogeheten selectieve opkomstplicht voor mensen van 18 tot 27 jaar.
Nederland kent nog altijd een dienstplicht, maar die is sinds 1997 opgeschort. Met het nieuwe model wil Defensie beter voorbereid zijn op een situatie waarin de krijgsmacht snel extra mensen nodig heeft, bijvoorbeeld bij sterk oplopende internationale spanningen of aanvullende NAVO-taken.
Een structureel personeelstekort is volgens Boswijk op zichzelf geen reden om jongeren verplicht op te roepen. Zijn voorkeur blijft nadrukkelijk uitgaan naar voldoende vrijwilligers.
Weerbaarheidstraining
Wie verplicht wordt geselecteerd, volgt een kort traject van drie tot zes maanden. Dat begint met een weerbaarheidstraining. Jongeren die zich vrijwillig aanmelden, kunnen ook kiezen voor een langer programma van twaalf tot 24 maanden, naar voorbeeld van het huidige dienjaar.
Bij de selectie kan Defensie gebruikmaken van de enquête die alle 17-jarigen ontvangen. Een terugkeer van de algemene dienstplicht, waarbij iedereen wordt opgeroepen, ligt niet voor de hand. Defensie heeft daarvoor onder meer onvoldoende kazernes, instructeurs en materieel.
Ook de gevolgen van een weigering moeten nog worden uitgewerkt. Boswijk schrijft dat wordt gekeken naar een passende sanctie, met ruimte voor uitzonderingen, overmacht en gewetensbezwaren. Hij noemt de voorbereiding van de selectieve opkomstplicht een gevoelig onderwerp dat veel kan losmaken in de samenleving.
...en hoe het eindigt.