10.000 aangiften blijven in de la, Kamer roept Minister op het matje

Minister van Justitie David van Weel.

NEDERLAND - Minister David van Weel van Justitie en Veiligheid moet zich donderdag in de Tweede Kamer verantwoorden over zijn uitleg over 10.000 aangiften van ernstige misdrijven waarmee de politie in 2024 niet aan de slag ging. De Algemene Rekenkamer vindt dat de minister de Kamer daarbij „op het verkeerde been” heeft gezet. Van Weel bestrijdt dat hij de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd.

De Algemene Rekenkamer concludeerde eerder dat de politie in 2024 ruim 10.000 aangiften van ernstige misdrijven niet behandelde. Dat was bijna een kwart van de ongeveer 42.000 aangiften die volgens de door de Rekenkamer gebruikte methode als ernstig werden aangemerkt.

Van die 10.000 zaken werden er ongeveer 7.000 al aan het begin van het proces afgewezen. Nog eens 3.000 zaken werden voortijdig beëindigd vanwege een tekort aan capaciteit bij politie en Openbaar Ministerie. Het ging onder meer om geweldsdelicten, zedenzaken, zware diefstallen, brandstichting, identiteitsfraude en chantage.

Rekenkamer: verkeerd beeld geschetst

De discussie draait vooral om de manier waarop Van Weel de cijfers vervolgens aan de Tweede Kamer uitlegde. Hij zei dat het grotendeels ging om meldingen waarbij geen aanknopingspunten voor verder politieonderzoek waren.

Volgens de Algemene Rekenkamer klopt dat beeld niet. Slechts ongeveer tien procent van de onderzochte gevallen betrof volgens de Rekenkamer een melding. De rest bestond uit aangiften. Rekenkamerpresident Pieter Duisenberg stelde dat met de uitleg van de minister een deel van de uitkomsten van het onderzoek werd gebagatelliseerd.

De Rekenkamer houdt daarom vast aan de conclusie dat Van Weel de Kamer op het verkeerde been heeft gezet.

Van Weel zelf ziet dat anders. Hij zei eerder deze week dat hij de Tweede Kamer niet verkeerd heeft geïnformeerd en spreekt van een verschil van inzicht. Wel erkende hij dat hij aangiften en meldingen in zijn eerdere uitleg door elkaar heeft gehaald. Hij noemde dat een 'verhaspeling'.

Kamer wil opheldering

De kwestie heeft tot brede kritiek in de Tweede Kamer geleid. Partijen uit zowel coalitie als oppositie steunden het verzoek om Van Weel snel naar de Kamer te halen voor uitleg. Onder meer D66, CDA, PRO, BBB, JA21 en Groep Markuszower gingen akkoord met een debat.

Daarbij gaat het niet alleen om de vraag of de minister de cijfers juist heeft weergegeven. Kamerleden maken zich ook zorgen over de duizenden ernstige zaken die niet worden onderzocht en over de gevolgen daarvan voor slachtoffers.

De Rekenkamer wees er in juni al op dat onder de niet-behandelde zaken honderden gewelds- en zedendelicten zaten. Ook bleven duizenden aangiften van zware diefstallen liggen. Volgens de Rekenkamer speelt het capaciteitstekort bij de politie daarbij een belangrijke rol.

Van Weel moet donderdag tijdens het Kamerdebat uitleg geven over zijn eerdere uitspraken en de kritiek van de Rekenkamer.